Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor!

Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor! 1

Herkese merhaba! Bir süredir burayı aktif bir şekilde yürütemiyordum. Ama bu demek değil ki Yeşil Diyetisyen sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme hareketinin bir parçası olmaktan vazgeçti! 🙂

Öncelikle bu geri dönüş yazısı ile sizlere merhaba demek istedim. Bu yazı aslında bu zamana kadar yayınladığım yazılar, paylaşımlarım, konuşmalarım ile ne anlatmak istediğimin bir özeti. Kısacası Yeşil Diyetisyen’in varolma amacı.

Nereden başladım?

Kendimi her zaman doğa ve doğal yaşam ilgili, çevresel mevzulara duyarlı biri olarak tanımladım. Uzmanlık alanım olan beslenmenin, insan sağlığı üzerine etkilerinin yanı sıra gezegenin sağlığı üzerine olan etkisini de keşfedince bu konu hakkında kafa yormaya, okumaya, araştırmaya, neler yapabilirim üzerinde düşünmeye başladım. Bu konu hakkında sadece benim ya da işin uzmanı kişilerin bilgi sahibi olması istenilen etkiye ulaşmaya yetmez elbette, bu bilgilerin diğer insanlar ile paylaşılması ve bir farkındalık yaratılması, tüm topluma yayılması ve harekete geçilmesi asıl önemli olan adımdır. Ben de kendi adıma buradan insanlara ulaşmak istedim ve Yeşil Diyetisyen doğdu. 🙂

Yeşil Diyetisyen’i kısaca böyle tanıtabilirim. Peki ben bu süreçte ne anlattım ve anlatmaya devam edeceğim.

Ne anlattım/ anlatmaya devam edeceğim?

İklim değişikliği ve tarımın iki yönlü etkileşimi

Beslenme tercihlerimizin iklim değişikliği ile olan ilişkisinden bahsettim. Tarım, iklim değişikliğine neden olan karbondioksit (fosil yakıtların kullanımı, arazi değişikliği, ormansızlaştırm), metan (besi hayvanlarının enterik fermentasyonu ve gübre üretimi, pirinç yetiştiriciliği), nitrojen oksit ( toprak işleme yöntemleri, sentetik azotlu gübre kullanımı) gazlarının önemli bir kaynağı. Öyle ki tarım, IPCC 2013’ye sera gazı salınımı bakımından sektörler arasında en büyük paya sahip.  Konu ile detaylı bilgi için bu yazımı okuyabilirsiniz. 

Elbette bu tek yönlü bir etkileşim değil. İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkileri de özellikle üzerinde durduğum başka bir konu. İklim değişikliği, tarımı ve dolayısıyla gıda güvencesini etkileyen önemli bir faktör. Bu konu ile ilgili FAO (BM Gıda ve Tarım Örgütü) tarafında 2016 yılında yapılan açıklamada şöyle deniliyor:

Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor! 2
FAO, 2016

İklim değişikliğinin sebep olduğu ekstrem hava olaylarının tarım üzerindeki kuraklık, sel baskınları gibi etkileri ürün veriminde düşüşe neden olur. Daha az ürün gıda fiyatlarını artıracak, artan gıda fiyatları sebebiyle gıdaya erişim zorlaşacak. Bu da gıda güvencesinin sağlıklı bir şekilde sağlanamayacağı anlamına gelir.

İklim değişikliği, gıda güvencesi ve tarım arasındaki ilişkiyi şu yazımda detaylı bir şekilde ele almıştım.

Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor! 3
İklim değişikliği, gıda güvencesi ve tarım ilişkisi

Neden Tarım üzerinde duruyorum?

Beslenmede kullanılan bir tanım vardır ‘tarladan çatala’, işte beslenme tüm bu süreçlerden yüksek oranda etkilenir.

Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor! 4
Yeterli ve dengeli beslenme, tarım, sağlık

Sağlık, yeterli ve dengeli beslenmeye bağlıdır, yeterli ve dengeli beslenme ise vücudumuzun ihtiyaç duyduğu ögeleri sağlayan besinlere yani tarıma bağlıdır.

Gıda Güvencesi

FAO,  gıda güvencesi “tüm insanların aktif ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi için beslenme gereksinimlerini ve gıda tercihlerini karşılayacak yeterli, güvenilir ve besleyici gıdaya her zaman fiziksel, sosyal ve ekonomik erişimi” olarak tanımlamaktadır.

Bu tanımda hem gıdanın yeterli ve dengeli olma kavramından hem de gıdaya erişimden bahsedilmektedir. Bir örnekle bu kavrama daha yakından bakalım.

Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor! 5
Gıda güvencesizliği yükseliyor!

Burada malnutrisyonun iki farklı boyutunu görüyoruz: yetersiz beslenme ve obezite. Bu iki örnek için de gıda güvencesinin sağlandığından bahsedemeyiz çünkü birinin yeterli gıdaya erişimi sağlanamıyor, diğeri ise besleyici gıdaya ulaşamıyor.

Çarpıcı olan ise tüm dünyada hem açlığın hem de obezitenin yükselmesi. Gıda güvencesi ile ilgili biraz daha bilgi sahibi olmak istiyorsanız şu yazıya göz atın.

Peki açlık yükselirken biz ne yapıyoruz? Gıdamızı çöpe atıyoruz!

Gıda çöp değildir!

Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor! 6
Gıda kaybı gerçeği

Daha önce şu yazımda detaylıca ele aldığım üzere üretilen her üç gıdadan biri çöpe gidiyor. Bu durum hem su, tarım alanı gibi doğal kaynaklarımızın kaybı anlamına geldiği gibi aynı zamanda bir fırsat kaybı. Çünkü biliniyor ki, bu kaybolan gıdanın dörtte birini kurtarabilirsek 870 milyon aç insanı besleyebiliriz.  

Peki, ne yapmalıyız?

Konuya bir diyetisyen gözü ile baktığımda yapılması gerekenin sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları edinmek olduğunu görüyorum. Bu konuda farkındalık yaratılmalı ve bu alışkanlıklar tüm topluma yayılmalı, davranış değişikliği sağlanmalıdır. 

Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor! 7
Sürdürülebilir beslenme nedir?

Sürdürülebilir beslenmenin tanımına baktığımızda aslında yukarıda bahsettiğim tüm sorunların çözümü olabilecek potansiyele sahip olduğunu görüyoruz.  FAO sürdürülebilir beslenmeyi şöyle tanımlıyor: ”Sürdürülebilir beslenme, besleyici, güvenli, sağlıklı, aynı zamanda düşük çevresel etkiye sahiptir. Ayrıca bu beslenme şekli kültürel olarak kabul edilebilir, ulaşılabilir, adil, ekonomik olarak karşılanabilir, gıda güvencesine katkı sağlar ve şimdiki ve gelecek nesiller için bir yaşam biçimidir.”

Sürdürülebilir beslenme üzerine biraz daha okumak isterseniz şu yazıma bakabilirsiniz.

Son zamanlarda pek çok kuruluş sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme üzerine detaylı rehberler hazırlamış, ve öneriler sunmuştur. Bu önerileri derleyecek olursak:

Yeşil Diyetisyen Geri Döndü! Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme Hareketi Devam Ediyor! 8
Sürdürülebilir beslenme önerileri

Akdeniz Beslenme Modeli

Sürdürülebilir beslenmeden bahsetmişken tüm dünyada hem sürdürülebilir hem sağlıklı bir beslenme modeli olmasıyla bilinen Akdeniz Beslenme Modelinden bahsetmemek olmaz.

Akdeniz beslenme modeli düşük çevresel etkiye sahip, ekonomik, sürdürülebilir ve sağlıklıdır. Akdeniz diyetine biraz daha yakından bakmak isterseniz şu yazıma gidiniz.

Özetle, tüm bu süreçte beslenme alışkanlıklarımızı değiştirerek başlayacağımız sağlıklı ve sürdürülebilir bir yaşam yolunda neler yapabilirizi anlatmaya çalıştım. Bu yolda bana eşlik etmek ister misiniz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir