Şehirler, Çocukların Sağlıklı ve Sürdürülebilir Besin Tercihleri Yapmalarını Teşvik Etmelidir

Şehirler, Çocukların Sağlıklı ve Sürdürülebilir Besin Tercihleri Yapmalarını Teşvik Etmelidir 1

Günümüzde çocukların çoğu şehirlerde yaşıyor. Çocukların besin tercihlerini etkileyen pek çok faktör vardır; yaşadığı çevre, okul yemekleri, okulun etrafında bulunan dükkanlar, reklamlar gibi… Fakat, şehirler çocukların sağlıklı ve sürdürülebilir besin tercihleri yapmalarını teşvik edebilir. Nasıl mı? 

Çocukların çoğu şehirlerde yaşıyor

Geçtiğimiz günlerde 9.’su düzenlenen World Urban Forum‘da değinilen konulardan biri de tüm çocukların sağlıklı, besleyici ve sürdürülebilir beslenmelerini sağlayacak kentler nasıl olmalı idi. 2050’ye kadar küresel kent nüfusunun %70 olması beklenirken ve kentlerde doğan çocukların bu artışın %60’ını oluşturacağı tahmin edilirken, şehirlerde sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam şekilleri üzerine kafa yormak akılcı olacaktır.

Şehirler, Çocukların Sağlıklı ve Sürdürülebilir Besin Tercihleri Yapmalarını Teşvik Etmelidir 2
Unicef/Çocuk Dostu Şehirler

Günümüzde çocukların pek çoğunun -kayıt dışı olanlar da dahil- şehirlerde ve şehir çevresindeki bölgelerde yaşadığını göz önünde bulundurursak çocuk beslenmesinden bahsedeceğimiz zaman şehirleşmeden bahsetmeden geçmek olanaksızdır. Düşük ve orta gelirli ülkelerin pek çoğu malnutrisyonun iki yönüyle de –yetersiz beslenme ve obezite– birden baş etmek zorunda kalmıştır, ve şehirler bu durumu çözmek için eşşiz bir ortam sağlayabilir.

 

Çocukluk çağında beslenme neden bu kadar önemli?

Çocukların beslenmeleri özel ilgi gerektirir çünkü çocukların besin gereksinimleri yetişkin nüfustan farklıdır ve ne yazık ki bugünki gıda sistemi bunu karşılamak konusunda yetersiz kalmaktadır.

Besleyici bir diyet çocukların büyümeleri, beyin gelişimleri, öğrenme kapasitelerininin genişlemesi, yetişikinlikteki üretkenliklerinin artması, refah seviyesi yüksek, daha sürdürülebilir toplumların oluşması için son derece önemlidir. Her zaman bilinmelidir ki, çocukluk dönemindeki beslenme bireyin hayatının geri kalanında kalıcı bir etkiye sahiptir ve bu nedenle sağlık ve kalkınma üzerindeki rolü yadsınamaz.

 

Yetersiz beslenme çocukları nasıl etkiler?

Halihazırda düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşayan çocukların üçte birinden daha az bir kısmı minimum diyet çeşitliliği gereksinimini karşılayabiliyorken, yalnızca %16‘sı minimum diyet çeşitliliği  ve öğün sıklığı gereksinimini karşılayabilmektedir. Yetersiz beslenme milyonlarca çocuğu etkisi altına alırken bir yanda da obezite keskin bir şekilde artmaya devam etmektedir ve malnutrisyonun bu iki boyutu da eşit derecede önemli bir sağlık problemidir.

Çocukluk çağında obez olan bir bireyin yetişkinlikte obez olma ihtimali daha yüksektir ve bu uzun vadede kronik hastalıkların görülme riskini artırır. Bunların yanı sıra ‘gizli açlık’ yani vitamin ve mineral yetersizlikleri de bağışıklık sisteminde zayıflama, görme fonksiyonlarında azalma, fiziksel ve bilişsel gelişimde gerilik ve ölüm riskinde artış gibi sonuçları ile çözüm getirilmesi gereken başka bir sorundur.

Yetersiz beslenmenin sağlık üzerinde yarattığı olumsuz sonuçların yanında küresel gıda sistemi, sera gazı salınımının %25’inden sorumludur. Ayrıca biyoçeşitliliğin azalması, toprak erozyonu, yerel su kaynaklarında azalma, hava kirliliği gibi pek çok diğer etkilere sahiptir. Mevcut tüm nüfusu besleyecek kadar gıda üretilmesine rağmen, üretilen gıdanın üçte birinin kayba uğraması, atılması geri kalanın ise eşit olmayan miktar ve kalite ile paylaşılıyor olması hem açlığı hem obeziteyi körüklemektedir.

 

Şehirler insanlar ve gezegen için sağlıklı beslenme çevreleri oluşturabilir

Şehirler yukarda bahsettiğim sorunların üstesinden gelecek, hem insanlar hem gezegen için sağlıklı besin ortamlarını teşvik etmek adına pek çok şey yapabilirler.

Şehirlerde yaşayan çocukların ve ergenlerin besin tercihleri besin endüstrisinin pazarlama faaliyetlerinden fazlasıyla etkilenmektedir. Bu etkiyi azaltmak, sağlıklı ve sürdürülebilir besinleri seçenek haline getirmek oldukça önemlidir. Şekerli yiyecek ve içeceklerde vergilendirme ve/veya akılcı düzenlemeler, okul çevrelerinde fast food satan dükkanların yasaklanmasını sağlamak gibi çözümler çocukların besin tercihlerinde olumlu etkiler yaratacaktır.

Şehirler, Çocukların Sağlıklı ve Sürdürülebilir Besin Tercihleri Yapmalarını Teşvik Etmelidir 3

Özetle, sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme çevreleri oluşturmak için:

  • Besinin ve ekosisteminin korunduğu tarım alanlarını sürdürmek,
  • Okula yakın çevrelerde fast food ürünlerin satıldığı dükkanları yasaklamak,
  • Şekerli içecek ve yiyeceklere vergilendirme uygulamak ve/veya akılcı düzenlemeler getirmek,
  • Okul yemeklerini sağlıklı ve sürdürülebilir kılmak,
  • Gıda topluluklarını, şehir bahçe ve bostanlarını desteklemek,
  • Sağlıklı ve besleyici besinlere erişimi kolaylaştırmak

gibi uygulamalar yürütülmelidir. Aksi takdirde çocuklarımız ve biz ‘gıda çölleri’nde yaşamaya devam edeceğiz.

Referanslar:

World Urban Forum/WUF9

How Can Cities Ensure Healthy and Sustainable Diets for Children?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir