Akdeniz Beslenme Modeli Depresyon Risklerini Azaltmada da Etkili

Akdeniz Beslenme Modeli Depresyon Risklerini Azaltmada da Etkili 1

Bugün 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı günü. Bugünün önemine uygun olarak son yıllarda hem beslenme hem de psikoloji biliminde ilgiyle takip edilen beslenme ve ruh sağlığı arasındaki ilişkiden bahsedeceğim. Depresyon ve Akdeniz Beslenme Modeli arasındaki ilişkiye gelmeden önce yediklerimiz beynimizi, duygu durumumuzu nasıl etkiliyor ondan bahsetmek istiyorum.

Biliyoruz ki duygu durumumuz iştahımız ve ne yediğimizi etkiliyor. Peki ya duygu durumumuz yediklerimizden etkileniyor mu? Cevap: Evet.

Beynimiz gün boyu çalışır, öyle ki biz uyurken bile o çalışmaya devam eder. Bu yoğun çalışma halini sürdürebilmek için beynimizin sürekli yakıta yani enerjiye ihtiyacı vardır. Bu yakıtı da elbette tükettiğimiz besinler yoluyla elde eder ve bu yakıtın içinde ne olduğu beynimiz için oldukça önemlidir. En basit haliyle söyleyecek olursak; ne yediğimiz beynimizin yapısını, fonksiyonlarını, ve hatta duygu durumumuzu direkt etkiler.

Akdeniz Beslenme Modeli Depresyon Risklerini Azaltmada da Etkili 2
Ne yediğimiz beynimizin yapısını, fonksiyonlarını, ve hatta duygu durumumuzu direkt etkiler.

Pahalı bir araba gibi düşünün, araba en kaliteli yakıt ile en iyi performansını gösterir.  Bolca vitamin, mineral, antioksidant içeren besin kalitesi yüksek besinler beyni oksidatif strese – serbest radikaller yoluyla hücre zararına sebep olabilir-  karşı korur. Ve ne yazık ki, tıpkı bir araba gibi kaliteli yakıtı bulamadığında onun yerine diğer yakıtlara yönelir ve bu beynimize zarar verebilir.

Eğer bu diğer yakıtlar besleyici değeri düşük rafine, işlenmiş besinlerden geliyorsa, bu beynimiz için iyi değildir. Örneğin, rafine şekerler beynimiz için zararlıdır. İnsülin regülasyonunu olumsuz etkilediği gibi, oksidatif stresi ve inflamasyonu tetikler. 

 

Besinler nasıl hissettiğimiz nasıl etkiler?

 

Bir nörotransmitter olan serotonin, uyku ve iştahı düzenler, ağrıyı önler ve duygu durumu üzerinde etkilidir. Serotoninin %95’i sindirim sistemimizde üretilir, ve sindirim sistemimiz boyunca yüz milyolarca sinir hücreleri, nöronlar bulunmaktadır. Bu nedenle sindirim sistemimiz sadece besinlerin sindiriminde rol almaz, duygularımızı da yönetir. 

Dahası, bu nöronların işlevi – ve serotonin gibi nörotrasmitterlerin üretimi- bağırsak mikrobiyatamızı oluşturan milyarlarca ‘iyi’ bakteriden oldukça etkilenir.

 

Peki ya depresyon?

 

Depresyon, ruh sağlığı denilince aklımıza ilk gelen şey belki de. Günlük yaşamımızda sıkça karşılaştığımız aşina olduğumuz bir kavram. Depresyondayken daha çok yediğini, özellikle işlenmiş/rafine gıdalara yöneldiğini ifade eden kişilerle de elbet karşılaşmışızdır. Ama artık biliyoruz ki depresyonda hissetmemizin nedeni kötü beslenme alışkanlıklarımız da olabilir.

Akdeniz Beslenme Modeli Depresyon Risklerini Azaltmada da Etkili 3

Geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir çalışma depresyon riski ile kişinin diyet kalitesi arasında net bir ilişki buldu.  Araştırmacılar, çeşitli çalışmaların sonuçlarını bir araya getirerek, depresyonun önlenmesinde yardımcı olabilecek , sağlıklı, bitkisel besinler yönünden zengin, anti-inflamatuvar bir beslenme örüntüsü buldular.

Bu derlemede kişilerin beslenme kalitesini ölçmek amacıyla; Akdeniz Beslenme Modeli’ne uyumu gösteren çeşitli indeksler, DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti, Sağlıklı yeme İndeksi(HEI) ve Alternatif Sağlıklı Yeme İndeksi (AHEI) gibi ölçekler kulanılmış.

 

Akdeniz Beslenme Modeli ve Depresyon

 

Toplamda incelenen 41 çalışmanın içindeki 4 çalışma, 36,556 yetişkin üzerinde Akdeniz Beslenme Modeli ile depresyon arasındaki ilişkiyi konu alıyordu ve en ilgi çekici sonuçlar da bu çalışmalardan çıktı.

Akdeniz Beslenme Modeline uyumu daha yüksek olan kişilerin depresyona yakalanma riskinin, Akdeniz Beslenme Modeline uyumu daha düşük olan kişilere göre %33 daha düşük olduğu bulundu. 

 

Akdeniz Beslenme Modeli Depresyon Risklerini Azaltmada da Etkili 4
Akdeniz Beslenme Modeli sizi depresyonun risklerinden koruyabilir.

 

Lif, vitamin ve mineral, omega-3 antioksidant gibi besin ögelerinin bolca bulunduğu; doymuş yağ, rafine şeker ve  işlenmiş gıdaların yer almadığı Akdeniz Beslenme Modeli’ni uygulamak, depresyonun risklerini azaltabilir.İşte Akdeniz Beslenme Modeli’ni uygulamak için bir neden daha.

 

Referanslar ve İleri Okuma:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir